“Jij weet nu eenmaal zelf het beste wat goed voor je is”

24 juni 2019 | Blogs

Ondersteboven

Ik buig naar voren en probeer de grond aan te raken. Verleng je benen, zegt de yoga docent. Huh? Je benen verlengen? Ik dacht juist; kon ik ze maar verkorten dan kon ik bij de grond. Maar ik doe wat ze zegt: ik verleng mijn benen en jawel; ik kom dieper.

Nu ik het opschrijf denk ik; logisch. Je verlengt jezelf dus je wordt langer en komt dus dieper bij de grond. Maar daarnet, toen ik op mijn kop hing leek het heel anders.

Zo is het vaker in het leven. We zitten ergens middenin, ons perspectief op de realiteit is totaal vertekend en kunnen niet meer helder nadenken. We denken wel na, maar we denken verkeerd na. We hebben andere mensen nodig om ons te laten zien dat we ondersteboven hangen. Of kunnen we het ook zelf?

Je kent jezelf het beste én tegelijkertijd helemaal niet.

Als ik mensen hoor zeggen:  “Je weet zelf wel wat het beste voor je is” Dan denk ik: natuurlijk. We kennen onszelf het beste. Maar wil dat zeggen dat ook het beste weten wat we zouden moeten doen?  We tasten rond in het duister van ons eigen gedrag. Als in een vat vol paradoxen.

Het klinkt arrogant, maar toch; de meeste mensen die ik in trainingen tegenkom, denken precies verkeerd om. Ik doorzie het patroon, en sommige andere deelnemers ook. Maar de persoon zelf? Die komt vol overtuiging met de tegenovergestelde oplossing.

De gene die zichzelf de verkeerde kant op hielp

Zo is er bijvoorbeeld steevast iemand die continu aardig doet in een poging aardig gevonden te worden. Terwijl ze juist aardiger gevonden wordt zodra ze minder aardig gaat doen.

Of de leidinggevende die zegt: ”ze luisteren niet naar de regels, ik ben ook veel te streng.” Terwijl ik denk: NEEEE!! Je moet juist veel strenger worden. Je haalt jezelf steeds onderuit, daarom volgen ze je niet.

Natuurlijk is er ook altijd iemand zoals Tilly Breekveld* die het te druk heeft en daardoor nog harder gaat werken. Terwijl iedereen ziet dat haar productiviteit er stukken op vooruit zou gaan als zij een dag vrij zou nemen om te ontspannen.

En iemand als Dries. Die zich afvraagt hoe hij mensen moet aanspreken op hun ontoelaatbare gedrag en steil achterover slaat als hij de tip krijgt om meer complimenten te geven.

Wij zien het, maar zij zelf hangen ondersteboven. Ze ondermijnen wat ze willen met hun eigen gedrag zonder het zelf door te hebben. We kennen het allemaal uit onze eigen ervaring. We hebben er allemaal wel eens heel erg naast gezeten. Hoe valt het te voorkomen? 

Het -doe het tegenovergestelde van wat je denkt- verhaal

Als je het in een theorie zou moeten vangen dan wordt het een dubieus verhaal.  Luister naar je gevoel én luister vooral niet naar je eigen gevoel.  Neem jezelf niet te serieus én neem jezelf super serieus. Mmm…  Het is een lastig verhaal om in woorden te vangen. Woorden kunnen je vastzetten in je eigen vooringesleten gedachtepatronen over jezelf. Al helemaal als het woorden zijn uit een zelf-hulp-boek. Hoe vaak lees je daarin niet precies dat wat bevestigde wat je al dacht? 

Misschien zijn wijzelf in dit geval niet de beste persoon om ons-zelf te helpen. We hebben de spiegel van anderen nodig om te beseffen waar we mee bezig zijn. Of het nu is door die behulpzame feedback, door die een terloopse opmerking, Door die terugkerende ergernis  (zoals in mijn artikel mens erger je wel) of door die keiharde confrontatie. Of het nu is via een voorstelling, een workshop of een yoga-les. Er is bijna altijd iemand anders bij betrokken als we tot inzicht komen over onszelf. Sterker nog: misschien moeten we het denken soms wel tijdelijk helemaal aan een ander overlaten, hoe radicaal dat ook klinkt.

Als je het voelt dan begrijp je het

Strek je arm uit naar het plafond én trek je schouder naar de grond. Zegt de yoga juf inmiddels. Als ik ga nadenken; raak ik in totaal in de war, maar als ik doe wat ze zegt. Dan voel ik het. 

Een paar maanden later zie ik een nieuwe leerling de yogaklas binnenkomen. Hij kreunt en puft en trekt aan zijn benen alsof het een fitnessapparaat is, met ondertussen een bedenkelijke frons op zijn voorhoofd. Ik denk terug aan hoe ik erbij stond een paar maanden geleden. En ik moet denken aan de mensen die workshops bij ons volgen en voor het eerst proberen te spelen met hun gedrag. 

Eerst denken dan doen

Als we iets nieuws leren dan is “nadenken” de eerste impuls. Zowel bij de professionals in onze workshops als bij mijzelf. We willen het begrijpen, en vervolgens raken we, in al dat gedenk, het heldere zicht op onszelf kwijt.

Het tegendeel werkt veel beter. Je denken even aan de kant zetten, de aanwijzingen opvolgen van iemand die jou precies vertelt wat je moet doen. En dan van binnenuit jezelf observeren. Wat doe ik nu eigenljk? Hé, da’s grappig. Tot je al doende, spelende en ervaringsgewijs echt verstand van jezelf hebt gekregen. 

De goeroe en zijn volgelingen

Moeten we dan maar gewoon blind iedereen volgen die ons vertelt wat we moeten doen? Nee alsjeblieft niet.  In onze “Zo ben ik nu eenmaal” show laat verander goeroe Jack het publiek allerlei oefeningen doen (onder het mom van “eerst doen, dan begrijpen”) terwijl hij ondertussen zelf niet leeft naar zijn eigen theorie. What a fraud. Er zijn busladingen vol trainers in Nederland die superenthousiast zijn over hun eigen oefeningen, maar die ik persoonlijk nooit zou volgen. Aanwijzingen opvolgen die totaal ingaan tegen wat jij zelf hebt bedacht voelt al heel ongemakkelijk. Dus dat doe ik alleen bij iemand die ik blind vertrouw. 

Een aanwijzing volgen die je niet begrijpt; da’s niet slim.

Mijn yoga juf vertelt soms tussendoor iets over hoe het lichaam in elkaar zit, of waar een houding vandaan komt. Door dat stukje kennis, ontspant mijn brein zich en toont ze me precies genoeg expertise om mijn vertrouwen te winnen. Maar net niet zoveel dat ik weer in een “denk-modus” terecht kom. 

Ik doe het zelf net zo. Door af en toe een wetenschappelijk inzicht te delen over hoe ons brein in elkaar zit, gaan workshop deelnemers beter begrijpen waarom iets tegennatuurlijk aanvoelt. Je ziet de gefronste werkbrauwen ineens ontspannen. Waardoor er weer ruimte is om iets te ervaren en via die weg tot inzicht te komen. Inzichten over jezelf die je anders nooit ontdekt had. 

Wie echt verstand van zichzelf heeft; weet dat hij soms zijn verstand even uit moet zetten. 

Wie helpt jou en je collega’s zien dat ze ondersteboven hangen? 

Boek de Zo ben ik nu eenmaal show + workshop als je jezelf en je collega’s een spiegel wilt voorhouden. 

Over de schrijver

Natasha Schulte is oprichter van Studio Spaak en geeft workshops, leidt nagesprekken en schrijft blogs en scenes op maat.

Wil jij live een show + workshop bijwonen?

Kom dan naar het volgende Zo ben ik nu eenmaal event op 7 februari 2020
Klik hier voor meer informatie