Waarom je eerst moet vertragen als je van richting wilt veranderen

11 juli 2019 | Blogs

Wanneer ik de afslag voorbij zie schieten besef ik dat ik hier af had gemoeten. Ik baal, want de volgende afrit is pas over 6 kilometer. Nu kom ik zeker te laat. Wees toch eens wat alerter denk ik. Dat is toch niet wendbaar?

Wendbare organisaties

Wendbaarheid. Wie heeft het er niet over? Ik kom heel wat organisaties in verandering tegen en iedereen wil een wendbare organisatie zijn. Maar vrijwel geen van de organisaties wil doen wat ervoor nodig is: namelijk vertragen. Of je nu als manager een team aanstuurt, of als individu probeert je eigen gedrag te veranderen. Zonder vertragen lukt het niet. En dat is behoorlijk vervelend voor ongeduldige zielen zoals wij die leven in een land van snelwegen.

Veranderen op hoge snelheid

Organisaties in verandering willen graag dat hun medewerkers flexibel zijn, zodat ze snel in de nieuwe koers meekunnen. Met de nadruk op snel. Ze hebben grote haast om op hun bestemming aan te komen. Logisch, ze zijn snelwegen-snelheden gewend. Ze sturen de medewerkers op cursus: wendbaarheid. Ze moeten hun mindset veranderen, want die is veel te star. Ondertussen vragen ze hen wel om door te blijven rijden op oude snelheid, want de productie mag natuurlijk niet teruglopen. 120 kilometer per uur rijden gaat prima als je een vooropgezet plan heb, maar in het moment bijsturen kan niet. Voor spontane acties ga je simpelweg te snel. Daardoor missen ze de ene na de andere afslag en rijden ze heel wat kilometers om.

Wendbare infrastructuur 

Er liggen vaak prachtige infrastructuren in organisaties waarmee medewerkers in hoog tempo van A naar B kunnen razen. Dat levert een productiviteit op van 100 tot 130 km per uur. Maar wat als de bestemming verandert naar een plek waar geen afslag is?

We kunnen haastig nieuwe wegen aanleggen naar de nieuwe B. Nieuwe plannen uitdenken, nieuwe structuren, nieuw beleid. Maar we zijn nog niet eens halverwege met aanleggen of B ligt alweer ergens anders. Wat te doen?

De snelweg van routines verlaten en op zoek gaan naar de bochtige buitenweg.

Een instelling die wendbaar is (=makkelijk draaiend, manouvrerend) vraagt om een landschap van bochtige landweggetjes, vol vertakkingen. Waarbij je steeds opnieuw moet kiezen; links of rechts? Het vraagt om een snelheid van maximaal 50 tot 80 kilometer per uur met regelmatig afremmen bij de bochten.

 Dat is even wennen, als je 120 gewend bent. Kan dat niet sneller? Nee. Helaas.

De waarheid is zelden zo snel als ons ongeduld wil.

De hortende poging

Sommige medewerkers proberen het. Ze staan stil op de snelweg en besluiten dan maar een short cut te nemen. Nog aan het hoge tempo gewend trekken ze hortend en stotend op. Agressief toeterend naar de auto’s die te lang treuzelen bij de kruising.

Wie durft de traagste te zijn?

Anderen krijgen het door. Observeren, inzoomen, stilstaan voor een kruising ook al toetert iedereen achter ze. Rustig kiezen, links, optrekken afremmen en weer kiezen, rechts. Tot ze langzaam sneller en virtuozer worden. In een flow terecht komen en tot hun eigen verbazing merken dat ze ineens heel snel gaan zonder een  afslag te missen.

Na een tijdje raken ze gewend aan het nieuwe tempo. Het ongemak verdwijnt en ze worden beloond met een prachtig uitzicht.

Keuze momenten herkennen

In mijn werk als regisseur was het een van de belangrijkste inzichten. Acteurs gaan altijd te snel. Net als medewerkers van organisaties. Ze stappen over het keuzemoment heen. Ze missen de afslag.

Je kunt je gedrag pas bijsturen als je je beweegt in een tempo waarop je je eigen gedrag nauwkeurig kunt volgen. En dat is in mijn ongeduldige geval zeker, altijd langzamer dan ik denk.

Snel én wendbaar

Natuurlijk, niet alle snelwegen hoeven te worden afgeschaft. Ook in onze hersenen zijn er snelwegen en kronkelige weggetjes. Ze bestaan naast elkaar. As een kronkelige weg vaak genoeg bereden wordt, wordt hij vanzelf sneller en breder. Het is een kwestie van overschakelen van het ene naar het andere systeem.

Zit jouw team in een veranderproces? Hoe vreemd het ook aanvoelt. Vuur ze niet aan.  Leer ze de kunst van het vertragen en ze worden wendbaar waardoor jij sneller je doel bereikt.

Over de schrijver

Natasha Schulte is oprichter van Studio Spaak en geeft workshops, leidt nagesprekken en schrijft blogs en scenes op maat.