“Theater, Is dat een beroep?”

9 juli 2019 | Blogs

Het was ruim 10 jaar geleden. Ik werkte al een aantal jaar in het professionele theatercircuit en was best trots op mijn regisseurs vak. Toch viel pas aan tafel bij Tex Gunning, toen directeur van Unilever en later o.a. AKZO nobel en Post NL, ineens het kwartje. Wij, kunstenaars zijn veel belangrijker dan we zelf denken.  In zijn prachtige huiskamer in Singapore met grote schilderijen aan de muur, vertelde Tex hoe de kunst hem altijd geholpen had bij zijn werk. Nog de avond ervoor zag hij een dansvoorstelling die hem op een nieuw inzicht bracht dat hij toepaste bij de topmanagers in zijn bedrijf. “Geweldig belangrijk wat jullie doen” zei hij. Ik stond versteld. 

Theater, is dat een beroep?

Hoe anders was de ontmoeting die ik had een maand eerder had met een oud klasgenoot in de trein Hij was inmiddels accountant en ik had hem 20 jaar niet meer gezien. Hij vroeg: Theater? Is dat een beroep? Opmerkingen als deze verbaasden mij al lang niet meer. Het was blijkbaar wel vanzelfsprekend om accountant te zijn, notaris of advocaat. Maar als kunstenaar had ik tot dan toe steeds iets uit te leggen. Tot dat moment daar in Singapore.

Ik weet het, het zou misschien niet uit moeten maken, pure motivatie komt van binnenuit. Toch maakten voor mij die woorden veel verschil. Het was alsof door die erkenning uit onverwachte hoek, ik het vak dat mij zo vertrouwd was ineens met nieuwe ogen kon zien.

Linkse hobby

Ineens begonnen mij dingen op te vallen. Aan de ene kant hoe collega’s en ikzelf onszelf klein hielden en ons schikten in een belachelijk laag zelfbeeld. Ons steeds terugtrekkend en elkaar bevestigend als er weer een linkse hobby strijdkreet op ons werd afgevuurd. Aan de andere kant begon ik steeds meer kansen te zien, waar een rol voor ons was weggelegd die wij lieten liggen.

Sommige mensen noemen het ondernemerschap. Ik denk zelf dat het vooral te maken had met een verlangen maatschappelijk relevant bezig te zijn.  

Hoe meetbaar is de waarde van kunst? 

Het was niet altijd makkelijk. Ik moest een nieuwe taal leren spreken. Eindeloos opnieuw uitleggen wat dan precies het nut was aan mensen die alleen leken te geloven in wat meetbaar was. En ondertussen ook nog proberen het artistieke vuur en het inhoudelijk onderzoek voor de voorstellingen zelf gaande te houden. Maar het leerde mij dat ik andere publieksgroepen eigenlijk veel leuker vond om voor op te treden dan het theaterpluche.

Inmiddels begint het tij te keren en is de uitleg lang niet zo vaak meer nodig. Niet alleen Tex, maar steeds meer directeuren, afdelingsleiders, managers beseffen dat creativiteit in een organisatie onmisbaar is om tot prestaties te komen. Dat kunstenaars daarbij een grote inspiratiebron kunnen zijn. Tegenwoordig als ik oud klasgenoten tegenkom is de vraag “Theater? Is dat een beroep?” vervangen door: leuk kan ik je boeken?

Cross-overs

Ook de theatersector zelf komt langzaam steeds meer uit haar veilige schulp gekropen. De vooroordelen over de afvalligen die buiten de sector zelf hun heil zoeken verandert langzaam in nieuwsgierigheid: Hoe doen jullie dat? Tot mijn grote verbazing werd ik zelfs onlangs geïnterviewd voor TM, hét vakblad voor de podiumkunsten. Er verscheen dit najaar een artikel in “het Theaterjaarboek” over Studio Spaak in een speciaal katern over “off-road” theater. Daarin valt te lezen dat wij niet de enige zijn. 

Maatschappelijke meerwaarde

Kunst om de kunst blijft belangrijk. Maar er is iets bijgekomen aan de randen van het vak dat langzaam steeds meer wordt erkend. Ik hoop grondig dat dit het imago van de sector niet aantast, maar verrijkt. En dat het doorwerkt op het zelfbeeld van andere theatermakers. Zodat we kunnen ophouden om onszelf te verdedigen, en kunnen beginnen om in gesprek te gaan met wat de wereld van ons vraagt

Over de schrijver

Natasha Schulte is oprichter van Studio Spaak en geeft workshops, leidt nagesprekken en schrijft blogs en scenes op maat.

Wil jij live een show + workshop bijwonen?

Kom dan naar het volgende Zo ben ik nu eenmaal event op 7 februari 2020
Klik hier voor meer informatie